IAli
Tüm Yazılar
OpenID Connect Kimlik Doğrulama, JWKS ve Asimetrik İmza Doğrulama

OpenID Connect Kimlik Doğrulama, JWKS ve Asimetrik İmza Doğrulama

OpenID Connect protokolünde kimlik doğrulama, JWKS anahtar döndürme süreçleri, alg=none zafiyeti ve asimetrik JWT imza doğrulama riskleri.

OpenID Connect Kimlik Doğrulama, JWKS ve Asimetrik İmza Doğrulama

Mikroservis mimarilerinde ve modern web platformlarında kullanıcı kimliğini tespit etmek için OpenID Connect (OIDC) standardı kullanılır. OAuth 2.0 protokolü yetkilendirme (authorization) katmanını çözerken, onun üzerine inşa edilen OIDC kimlik doğrulama (authentication) katmanını sağlar. Bu ayrımın merkezinde JSON Web Token (JWT) formatındaki Kimlik Belirteçleri (ID Token) yer alır.

Ancak siber güvenlik raporları incelendiğinde, geliştiricilerin JWT doğrulama kütüphanelerini yapılandırırken düştüğü ölümcül hatalar göze çarpar. Güvensiz alg=none izinleri, anahtar karışıklığı saldırıları (Algorithm Confusion) ve yanlış yönetilen JSON Web Anahtar Kümeleri (JWKS) önbellekleme süreçleri saldırganların sisteme yönetici olarak sızmasına imkan tanıyabilmektedir.

Kapsam ve Doğrulama Sınırları

Bu analiz OpenID Connect Core 1.0, RFC 7519 (JWT) ve RFC 7517 (JWK) standartlarını referans alır. Asimetrik RSA (RS256) ve eliptik eğri (ES256) imza doğrulama adımları incelenmiştir. Simetrik HMAC paylaşımlı sırlar bu çalışmanın ana odağı değildir.

OIDC Kimlik Belirteci (ID Token) Anatomisi

Bir OIDC Kimlik Belirteci, noktalarla ayrılmış üç adet Base64URL kodlu bölümden oluşur:

TEXT
[ BAŞLIK (Header) ] . [ YÜK (Payload) ] . [ İMZA (Signature) ]
  1. Başlık: Hangi algoritmanın kullanıldığını ve anahtar kimliğini belirtir:
JSON
{
  "alg": "RS256",
  "typ": "JWT",
  "kid": "anahtar-2026-a"
}
  1. Yük: Kullanıcıya ve yetkilere dair iddiaları (claims) taşır:
JSON
{
  "iss": "https://auth.sirket.com",
  "sub": "kullanici_1042",
  "aud": "frontend-istemci",
  "exp": 1793280000,
  "email": "muhendis@sirket.com"
}
  1. İmza: Yetkilendirme sunucusunun özel anahtarıyla (private key) başlık ve yükün SHA-256 özetinin imzalanmasıyla üretilir.

Kritik Doğrulama Tuzakları ve Saldırı Vektörleri

Üretim sistemlerinde en sık karşılaşılan üç mimari güvenlik açığı şunlardır:

1. alg=none Güvenlik Açığı

JWT standardı test ve hata ayıklama amacıyla imzasız belirteçleri destekleyen none algoritmasını tanımlamıştır.

Eğer doğrulama kütüphanesi açıkça sınırlandırılmazsa saldırgan geçerli bir token alır, başlığı {"alg": "none"} yapar, yük içindeki sub değerini yönetici olarak değiştirir ve imza bölümünü tamamen siler. Kütüphane algoritmanın none olduğunu görünce imza doğrulamayı atlar ve sahte token'ı geçerli kabul eder.

Savunma: Doğrulama kütüphanesinde kabul edilen algoritmalar açıkça beyaz listeye alınmalıdır (örneğin yalnızca RS256 veya ES256).

2. Algoritma Karışıklığı Saldırısı (Algorithm Confusion)

Yetkilendirme sunucusu token'ı asimetrik RS256 ile üretir. Sunucu genel anahtarını (public key) tüm dünyaya açık bir adreste yayımlar.

Saldırgan token başlığını {"alg": "HS256"} olarak değiştirir. HS256 simetrik bir algoritmadır (aynı anahtarla imzalanır ve doğrulanır). Kütüphane başlığa güvenip doğrulamayı HS256 ile yapmaya kalktığında, doğrulama anahtarı olarak kendisine verilen genel anahtarı kullanır. Saldırgan genel anahtarın metnini bildiği için aynı metni gizli parola kabul ederek kendi sahte token'ını imzalar. Kütüphane imzayı onaylar.

Savunma: Doğrulama yöntemi token başlığından okunmamalı, sistem genelinde asimetrik anahtarla sabitlenmelidir.

JWKS Anahtar Döndürme ve Önbellek Krizleri

Asimetrik genel anahtarlar /.well-known/jwks.json uç noktasında yayımlanır:

JSON
{
  "keys": [
    {
      "kty": "RSA",
      "use": "sig",
      "kid": "anahtar-2026-a",
      "n": "u1W5...",
      "e": "AQAB"
    }
  ]
}

Doğrulayıcı servis token geldiğinde başlıktaki kid değerine bakar ve ilgili genel anahtarı kullanarak imzayı çözer.

JWKS Dinamik Çekme Tuzağı (SSRF ve DoS)

Bir geliştirici bilinmeyen bir kid geldiğinde anında yetkilendirme sunucusuna gidip güncel JWKS dosyasını indiren bir kod yazdığında sistem çökmeye açık hale gelir:

  • Hizmet Engelleme (DoS): Saldırgan her istekte rastgele üretilmiş sahte bir kid yollar. Doğrulayıcı servis her istekte yetkilendirme sunucusuna HTTP isteği atarak kendi ağ borusunu kilitler.
  • SSRF Riski: Eğer token başlığındaki jku (JWK Set URL) başlığı doğrulanmadan indirilirse saldırgan kendi sunucusundaki sahte anahtarları servise yükletebilir.

Güvenli Doğrulama Akışı ve Kod Mimarisi

Aşağıdaki Node.js örneğinde güvenli bir JWT doğrulama stratejisi gösterilmiştir:

JavaScript
const jwt = require('jsonwebtoken')
const jwksClient = require('jwks-rsa')

const client = jwksClient({
  jwksUri: 'https://auth.sirket.com/.well-known/jwks.json',
  cache: true,
  rateLimit: true,
  jwksRequestsPerMinute: 10
})

function verifyToken(token, callback) {
  function getKey(header, cb) {
    client.getSigningKey(header.kid, (err, key) => {
      if (err) return cb(err)
      cb(null, key.getPublicKey())
    })
  }

  jwt.verify(token, getKey, {
    algorithms: ['RS256'],
    issuer: 'https://auth.sirket.com',
    audience: 'frontend-istemci'
  }, callback)
}

Bu yapılandırmada:

  • algorithms: ['RS256'] kısıtıyla none ve simetrik karışıklık saldırıları engellenir.
  • rateLimit: true ile yetkilendirme sunucusuna yönelik DoS saldırıları sınırlandırılır.
  • issuer ve audience doğrulamasıyla başka servisler için üretilmiş token'ların sızması önlenir.

Test Ortamı ve Doğrulama Yöntemi

Güvenlik testlerinde alg: none ve modifiye edilmiş kid parametrelerine sahip 1000 sahte token üretilerek doğrulama katmanına gönderilmiştir.

Sonuçlar:

  • Algoritma beyaz listesi sayesinde tüm none ve HS256 denemeleri imza kontrolüne dahi girmeden anında reddedilmiştir.
  • Hız sınırlamalı önbellek yapısı sayesinde sahte kid fırtınası altında bile dış ağa giden HTTP sorguları dakikada 10 adette sınırlandırılmıştır.

Karar ve Kontrol Listesi

Kontrol Noktası Zayıf Uygulama Güvenli Mimari
Algoritma Seçimi Başlıktan dinamik kabul etme Kod seviyesinde sabit beyaz liste (RS256)
JWKS Erişimi Bilinmeyen her kid için anlık istek Bellek önbelleği + Hız sınırlama
İddia Denetimi Yalnızca imza kontrolü exp, iss ve aud alanlarının tam doğrulanması
Anahtar Rotasyonu Statik kodlanmış genel anahtar JWKS üzerinden dinamik ama kontrollü rotasyon

Kimlik doğrulama mimarisinde token üzerindeki imzayı doğrulamak tek başına yeterli değildir. Başlık manipülasyonlarına ve anahtar altyapısına yönelik saldırılara karşı savunma katmanları eksiksiz inşa edilmelidir.

Yazıyı Değerlendir

0 tepki

Fikirlerinizi tek tıkla paylaşarak geri bildirim bırakın.

Bu teknik notu çevrenizle paylaşın

Ali Purtaş

@alipurtas • Hey, This is Ali!

İletişime Geç

Kendi halinde yazılım geliştiren bir öğrenci. Sistemler kuruyor, deniyor, bozuyor ve öğrendiği gerçek çözümleri burada belgeliyor.

Konu Kümesi & Önerilen Yazılar

İç Bağlantılı Mimari
Yorumlar yükleniyor...